ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Περιβαλλοντική Πολιτική
ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΝΑΓΡΟΝ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ;
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ότι η αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της γης έχει προκαλέσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της εποχής μας, την περιβαλλοντική κρίση. Νιώθουμε τις εποχές να αλλάζουν και την φύση να έχει χάσει την ισορροπία της. Συνειδητοποιούμε πόσο κρίσιμο είναι να προστατεύσουμε το φυσικό μας περιβάλλον και πόσο αναγκαίο να βρούμε ήπιες μορφές βιώσιμης ανάπτυξης που να οδηγούν στην αειφορία, δηλαδή, σε μια ζωή που θα βρίσκεται σε αρμονία με τη φύση. Την ίδια στιγμή παρακολουθούμε όλο και περισσότερους ανθρώπους να συνωστίζονται στα μεγάλα αστικά κέντρα επιλέγοντας μια ζωή μακριά από την ύπαιθρο και τον πολιτισμό της. Χάνουμε όλο και περισσότερο την επαφή με τα προϊόντα της γης. Απομακρυνόμαστε από τον τρόπο παραγωγής, τον τόπο και την εποχή της συγκομιδής της τροφής μας. Χάνουμε την ταυτότητα της διατροφής μας και μαζί ένα κομμάτι της δικής μας πολιτιστικής ταυτότητας. Χάνουμε τις μικρές κοινωνίες της υπαίθρου και τους ιδιαίτερους πολιτισμούς που αυτές ανέπτυξαν. Η ποικιλομορφία εξαφανίζεται και γινόμαστε φτωχότεροι. Όμως, οι μικρές κοινωνίες της υπαίθρου και οι πολιτισμοί που δημιούργησαν για αιώνες βρίσκονταν σε ισορροπία με την φύση και έχουν πολλά να μας μάθουν. Για εμάς η απάντηση στην αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης προϋποθέτει ένα ταξίδι επιστροφής στις ρίζες, όχι για να γυρίσουμε πίσω στο παρελθόν αλλά για να εκτιμήσουμε την αξία των πραγμάτων που θα πρέπει να κρατήσουμε προχωρώντας προς το μέλλον. Ένα ταξίδι στις μικρές κοινωνίες και στους ιδιαίτερους πολιτισμούς της υπαίθρου που θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τα κρυμμένα μυστικά των πολιτισμών που ζούσαν σε αρμονία με τη φύση. Το ταξίδι για μας είναι μια ευκαιρία για επανένωση του ανθρώπου με τη φύση και τους πολιτισμούς της υπαίθρου.
Ωστόσο, όπως και με άλλους τομείς, έτσι και το ταξίδι μετατράπηκε σε ένα μαζικό προϊόν που σε πολλούς τόπους αλλοίωσε τις τοπικές πολιτιστικές ιδιαιτερότητες και στράφηκε ενάντια στο φυσικό περιβάλλον. Όμως, το ταξίδι πηγάζει από την ανάγκη για ανθρώπινη επαφή και εξερεύνηση. Είναι η επαφή μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτισμούς που έρχονται κοντά για να ανταλλάξουν απόψεις και να μοιραστούν ανθρώπινες εμπειρίες. Για εμάς το ταξίδι αναδεικνύει και εμπεδώνει την αξία της φιλοξενίας και το σεβασμό της διαφορετικότητας καθώς ερχόμαστε κοντά για να κατανοήσουμε και να συγκινήσουμε ο ένας τον άλλον. Το ταξίδι βοηθάει στην ειρηνική συνύπαρξη των λαών.
Έτσι, λοιπόν, οι προσπάθειες, τα τελευταία χρόνια, να δημιουργηθούν ήπιες μορφές ταξιδιού οδήγησαν στην εμφάνιση εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο οικοτουρισμός. Ο τουρισμός, δηλαδή, που δεν υποβαθμίζει το περιβάλλον και δεν εξαντλεί τους φυσικούς του πόρους αλλά το διαχειρίζεται με βιώσιμο τρόπο, που, πέραν από την προστασία της φύσης, συμβάλλει και στην προστασία της παράδοσης και πολιτιστικής κληρονομιάς ενώ, ταυτόχρονα, ενισχύει την τοπική οικονομία δημιουργώντας θέσεις εργασίας και πηγές εισοδήματος στους κατοίκους της περιοχής, ευαισθητοποιώντας παράλληλα τόσο τους ίδιους όσο και τους επισκέπτες για την αναγκαιότητα της διατήρησης του φυσικού και του πολιτισμικού πλούτου. Συνεπώς, για εμάς το ταξίδι δεν είναι απλά και μόνο μία απόδραση από την καθημερινότητα για ξεκούραση και χαλάρωση, είναι κάτι πιο βαθύ για την ανθρώπινη ύπαρξη. Το Έναγρον είναι ένα Οικοτουριστικό χωριό γιατί η βασική λειτουργία του στηρίζεται στις αρχές της οικολογίας αλλά και γιατί ο στόχος του είναι μέσα από την ανάδειξη της φύσης, του πολιτισμού και της ιστορίας του τόπου που βρίσκεται, δηλαδή της περιοχής του ορεινού Ψηλορείτη, να συμβάλει στην ανάδειξη της αξίας της εντοπιότητας αλλά και της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών.
Για όλους αυτούς τους λόγους…
Ο ΤΟΠΟΣ
Το Έναγρον Οικοτουριστικό Χωριό βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Ψηλορείτη, κοντά στο χωριό της Αξού. Ο Ψηλορείτης, λόγω της πλούσιας γεωποικιλότητας, του πανέμορφου φυσικού περιβάλλοντος και της αναμφισβήτητης ιστορίας και παράδοσής του, έχει αναγνωριστεί ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO. Μεγάλο μέρος του είναι ενταγμένο στο Δίκτυο Natura 2000, ενώ επιμέρους περιοχές του έχουν χαρακτηριστεί ως Καταφύγια Άγριας Ζωής ή ως Περιοχές Ιδιαίτερης Προστασίας για την Ορνιθοπανίδα. Παράλληλα, πολλοί οικισμοί του είναι χαρακτηρισμένοι ως Παραδοσιακοί. Το χωριό της Αξού κατοικείται τουλάχιστον από το 1500 π.χ. και ήταν μια σημαντική πόλη-κράτος που ήκμασε σε πολλές περιόδους από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ & Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΧΩΡΟΥ
Για την κατασκευή των κτιρίων του Έναγρον επιλέξαμε να χρησιμοποιήσουμε παραδοσιακά και φυσικά υλικά, φιλικά προς το περιβάλλον. Κατά το σχεδιασμό, με βάση την τοπική παραδοσιακή αρχιτεκτονική, σεβαστήκαμε το σχήμα, την κλίμακα και τα χρώματα του φυσικού τοπίου ώστε οι κατασκευές μας να είναι σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον. Όπως και στα χωριά του τόπου μας, δημιουργήσαμε μικρές γειτονιές που καλύπτουν την ανάγκη για ανθρώπινη επαφή.
Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Όσον αφορά στην ενέργεια, κατασκευάσαμε ένα ηλιακό πεδίο που αποτελείται από 30 ηλιακά πάνελ και το οποίο καλύπτει το 70% περίπου της συνολικής καταναλώσιμης ενέργειας για ζεστό νερό και θέρμανση, ενώ ταυτόχρονα μειώνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Για το φωτισμό χρησιμοποιούμε λαμπτήρες εξοικονόμησης σύγχρονης τεχνολογίας LED. Για τον περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης ενέργειας, εξοπλίσαμε τα διαμερίσματα μας με μαγνητικό κύκλωμα το οποίο λειτουργεί με κλειδιά που κλείνουν το κύκλωμα κατά την απουσία των επισκεπτών μας και εμποδίζουν τη λειτουργία του κλιματιστικού σε περίπτωση που κάποιο παράθυρο ή πόρτα είναι ανοιχτά.
Η ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ - ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ
Συλλέγουμε όλα τα οργανικά υπολείμματα (κυρίως υπολείμματα τροφών από το εστιατόριο) για να ταΐσουμε τα ζώα της φάρμας μας (κότες, πρόβατα, κατσίκες, άλογα κ.ά.). Από αυτά προμηθευόμαστε το οργανικό λίπασμα που χρησιμοποιούμε στις καλλιέργειες μας (κηπευτικά, αμπελώνες, ελαιώνες, οπωρώνες) στα οποία παράγουμε τα περισσότερα από τα συστατικά που χρησιμοποιούμε στο εστιατόριο μας. Δε χρησιμοποιούμε καθόλου χημικά λιπάσματα, φυτοφάρμακα ή εντομοκτόνα- παρασιτοκτόνα, παρά μόνο την κοπριά των ζώων μας ή πιστοποιημένα και εγκεκριμένα οικολογικά προϊόντα που είναι φιλικά προς το φυσικό περιβάλλον και ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Τα περισσότερα από τα υλικά που χρησιμοποιούμε, και ειδικά τα υλικά μιας χρήσης όπως ποτήρια, καλαμάκια, κυπελάκια κ.λπ. είναι φιλικά προς το περιβάλλον ή ανακυκλώσιμα. Υλικά όπως χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλο συλλέγονται στους ειδικούς κάδους κι ανακυκλώνονται σε συνεργασία με το Δήμο.
Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Το 90% των πρώτων υλών που χρησιμοποιούμε στο εστιατόριό μας (κρέας, μέλι, ρύζι, όσπρια, αλεύρι, γαλακτοκομικά/τυροκομικά προϊόντα, αυγά, κρασί, λαχανικά, φρούτα, ξηροί καρποί κ.ά.) προέρχονται είτε από τις καλλιέργειες και τη φάρμα μας είτε από μικρούς, τοπικούς παραγωγούς που γνωρίζουμε ότι χρησιμοποιούν φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές και με τους οποίους συνεργαζόμαστε άμεσα σε διαπροσωπικό επίπεδο. Έτσι γνωρίζουμε από που προέρχεται το φαγητό μας. Στηρίζουμε τη ντόπια παραγωγή, βοηθάμε στην ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών και μειώνουμε τις αποστάσεις μεταφοράς των προϊόντων, ελαχιστοποιώντας τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Τα φαγητά της κουζίνα μας ακολουθούν το κρητικό πρότυπο διατροφής και παρασκευής που στηρίζεται αποκλειστικά στην χρήση αγνού έξτρα παρθένου ελαιόλαδου, στην εποχικότητα και εντοπιότητα των πρώτων υλών και στη μαγειρική σε ήπιες θερμοκρασίες. Δε βιάζουμε ποτέ την φύση, δεν παρεμβαίνουμε στους ρυθμούς της και περιμένουμε την φυσική ωρίμανση των προϊόντων που απλόχερα μας χαρίζει, χρησιμοποιούμε ήπιες μεθόδους μαγειρικής και παραδοσιακές τεχνικές παρασκευής ώστε να διατηρήσουμε αναλλοίωτη τη γεύση και τα θρεπτικά συστατικά και φροντίζουμε να χαλαρώσετε και να απολαύσετε το γεύμα σας μιας και το καλό φαγητό θέλει το χρόνο του. Οι μαγείρισσές μας, όπως και όλοι οι άνθρωποι της κουζίνας, δεν είναι επαγγελματίες στον χώρο της εστίασης, έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει σε γειτονικά χωριά και έμαθαν να παρασκευάζουν τα παραδοσιακά φαγητά της περιοχής στο σπιτικό τους από τις προηγούμενες γενιές και ειδικά από τις μητέρες και τις γιαγιάδες τους που αποτελούν τους φύλακες της γνώσης της Κρητικής γαστρονομίας. Επίσης, το σύνολο των ανθρώπων που εργάζονται στο Έναγρον είναι ντόπιοι. Δεν χρησιμοποιούμε αθέμιτες εργασιακές πρακτικές.
Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΔ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
Συμμετέχουμε σε κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις της περιοχής αλλά και στις προσπάθειες των κατοίκων του χωριού για προστασία και ανάδειξη των αρχαιολογικών μνημείων. Έχουμε δημιουργήσει ένα χάρτη-οδηγό της περιοχής όπου αναδεικνύουμε τα πολιτιστικά και φυσικά αξιοθέατά της μέσα από μια σειρά περιηγητικών διαδρομών που έχουμε χαράξει.
ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
Έχουμε οργανώσει δραστηριότητες που αποσκοπούν στη βιωματική ευαισθητοποίηση και περιβαλλοντική συνειδητοποίηση των επισκεπτών μας, οι οποίοι έρχονται σε επαφή με την τοπική κοινότητα, τις παραδόσεις της και το φυσικό περιβάλλον. Μερικές από αυτές είναι ο βοτανικός περίπατος, η επίσκεψη στο μουσείο της παραγωγής ελαιόλαδου, η γευσιγνωσία ελαιόλαδου, το ζύμωμα ψωμιού, η τυροκόμηση, τα παραδοσιακά μαθήματα μαγειρικής, η επίσκεψη στη φάρμα, η βραδιά κρητικής μουσικής, οι εκδρομές στο ιστορικό μοναστήρι της Χαλέπας και στο «σπίτι του βοσκού».